Góra Biakło to skalny grzbiet wznoszący się na 340 metrów nad poziomem morza, tuż obok Olsztyna w województwie śląskim. Miejscowi nazywają ją Jurajskim Małym Giewontem – i rzeczywiście, podobieństwo jest uderzające. Bezleśny szczyt zwieńczony krzyżem, ostry grzbiet z wapiennych skał i widoki na wszystkie strony świata sprawiają, że to jedno z bardziej fotogenicznych miejsc na całej Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.
Co wyróżnia to miejsce? Przede wszystkim łatwość dojścia przy jednoczesnym poczuciu prawdziwej górskiej przygody. Parking znajduje się przy szosie Olsztyn-Biskupice, a stamtąd to dosłownie kilkanaście minut spaceru.
- zapierające dech w piersiach widoki
- oryginalne okno skalne
- doskonałe trasy wspinaczkowe
- unikalna flora i fauna
- łatwy dostęp z parkingu
Dlaczego Biakło nazywają Małym Giewontem
Skojarzenie z tatrzańskim szczytem nie wzięło się znikąd. Charakterystyczny, ostry grzbiet skalny, pionowe ściany i krzyż na szczycie – to wszystko buduje górski klimat, choć jesteśmy zaledwie 340 metrów nad poziomem morza. Krzyż postawili na początku lat 90. XX wieku pielgrzymi z Zawiercia – pracownicy przemysłu metalowego, którzy upamietnili w ten sposób pontyfikat Jana Pawła II.
Sama góra ma też drugą nazwę – Góra Brodła. W literaturze turystycznej funkcjonują obie wersje, choć Biakło zdecydowanie częściej pojawia się na mapach i w przewodnikach.
Ze szczytu roztacza się panorama, która zapiera dech. Na horyzoncie widać ruiny zamku w Olsztynie – jednego z warownych punktów na Szlaku Orlich Gniazd. Bliżej, po wschodniej stronie, wyrastają charakterystyczne formacje skalne: Mnich, Okręt, Grab. Nieco dalej Urwista Turnia, Płetwa, Grzybki czy Podcięta Turnia. To prawdziwa gratka dla miłośników jurajskich krajobrazów.
Góra Biakło to ostaniec – wyizolowane wzniesienie powstałe w wyniku erozji otaczających skał. Wapienie, z których jest zbudowana, mają około 150 milionów lat i pochodzą z okresu jury.
Co zobaczyć na szczycie i w okolicy
Główną atrakcją jest oczywiście sam szczyt z krzyżem i widokami. Warto jednak poświęcić chwilę na przyjrzenie się detalom skalnym. Na południowym krańcu masywu znajduje się oryginalne okno skalne – naturalna dziura w wapiennym bloku, efekt procesów krasowych. Na wschodnim krańcu wyrasta wapienna iglica, kolejny typowy element jurajskiego krajobrazu.
Bloki skalne pod szczytem pokryte są licznymi żłobkami, żebrami i jamkami krasowymi. To klasyczny relief powstały przez rozpuszczanie wapieni przez wody deszczowe – proces trwający tysiące lat.
Dla wspinaczy Biakło to znane miejsce. Ostańce oferują kilkanaście dróg wspinaczkowych o różnym stopniu trudności. Latem i wiosną często można spotkać tu grupy z linami i ekspresami, testujące lokalne ściany.
Unikalna flora i ochrona przyrody
Biakło to nie tylko skały i widoki. Zbocza góry porastają kwietne murawy kserotermiczne – suche, nasłonecznione łąki pełne bylin, które kwitną od wiosny do jesieni. Rosną tu między innymi goździk kartuzek, pajęcznica gałęzista, oleśnik górski, czosnek skalny czy zawilec wielkokwiatowy. Wiosną i latem zbocza mienią się kolorami.
Największą osobliwością botaniczną jest przytulia krakowska – niepozorna, drobna roślina, która występuje wyłącznie w okolicach Olsztyna. To gatunek endemiczny dla Polski, a właściwie dla tego konkretnego fragmentu Jury. Nigdzie indziej na świecie jej nie znajdziemy. Przytulia krakowska objęta jest ochroną ścisłą i znajduje się na liście gatunków wymagających wyznaczenia specjalnych obszarów ochrony w Unii Europejskiej.
W dolnych partiach wzgórza rosną zarośla z jałowcem pospolitym, a u podnóża rozciągają się płaty muraw napiaskowych. To siedliska chronione w ramach sieci Natura 2000.
Dzięki wartościom przyrodniczym Góra Biakło jest objęta różnymi formami ochrony. Warto o tym pamiętać podczas wizyty – nie należy zrywać roślin, schodzić ze szlaków w miejscach wrażliwych czy pozostawiać śmieci.
Rezerwat Sokole Góry – sąsiednia atrakcja
Tuż obok Biakła rozciąga się Rezerwat Sokole Góry – obszar pełen rozrzuconych formacji skalnych. Można tam zobaczyć Górę Sokola, Pustelnię, Karzełka, Jodłową, Setki czy Puchacha. Wiele ścieżek jest wydeptanych, choć nie wszystkie są oznakowane.
Połączenie wizyty na Biakle z wędrówką po Sokolich Górach to świetny pomysł na kilkugodzinną wycieczkę. Żółty szlak turystyczny prowadzi przez teren rezerwatu, a później można przejść na czerwony. Dystans nie jest duży, ale warto mieć wygodne buty – teren jest nierówny, miejscami kamienisty.
Dla kogo jest Góra Biakło
To miejsce dla praktycznie każdego. Rodziny z dziećmi docenią krótki czas dojścia i możliwość wspięcia się na szczyt bez większego wysiłku. Dzieci uwielbiają wspinać się po skałach (oczywiście pod nadzorem) i odkrywać zakamarki między blokami.
Miłośnicy fotografii znajdą tu kadry o każdej porze dnia. Szczególnie efektownie prezentuje się Biakło o wschodzie i zachodzie słońca, kiedy światło podkreśla relief skalnych ścian. Zimą, po opadach śniegu, grzbiet wygląda jeszcze bardziej tatrzańsko.
Fani wspinaczki mają tu swoje ulubione drogi, a botanicy mogą spędzić godziny na obserwacji unikalnej flory. Nawet jeśli ktoś po prostu szuka spokojnego miejsca na chwilę oddechu z widokiem – Biakło spełni oczekiwania.
Najlepiej odwiedzić Górę Biakło wczesnym rankiem lub późnym popołudniem, kiedy jest mniej ludzi, a światło jest bardziej fotogeniczne. W weekendy, szczególnie w sezonie letnim, może być spory ruch.
Praktyczne informacje – jak dotrzeć i ile czasu zaplanować
Dojazd do Góry Biakło jest banalnie prosty. Z centrum Olsztyna kierujemy się na południe ulicą Kuhna (droga w kierunku Biskupic). Po kilku kilometrach, przy szosie, znajduje się duży parking – nie da się go przegapić. Parking jest bezpłatny i ma sporo miejsca nawet w weekendy.
Od parkingu do szczytu to około 10-15 minut łatwego spaceru. Ścieżka jest wydeptana, choć miejscami stroma – warto mieć obuwie z przyzwoitą podeszwą. Nie jest to jednak wymagająca wspinaczka, raczej przyjemny spacer z niewielkim podejściem.
Ile czasu zarezerwować? Jeśli chcemy tylko wejść na szczyt, zrobić kilka zdjęć i wrócić – wystarczy godzina. Jeśli planujemy dłuższy spacer z włączeniem Sokolich Gór i dokładniejszym zwiedzaniem okolicy – warto przeznaczyć 2-3 godziny. Nie ma tu żadnych opłat za wstęp, obiekt jest dostępny przez całą dobę, cały rok.
W pobliżu nie ma żadnej infrastruktury turystycznej – ani toalety, ani punktu gastronomicznego. Warto zabrać ze sobą wodę i ewentualnie przekąskę. Najbliższe restauracje i sklepy znajdują się w centrum Olsztyna, około 3-4 km od parkingu.
W zimie dojście może być nieco trudniejsze ze względu na oblodzenie – warto mieć odpowiednie obuwie. Latem zalecana jest ochrona przeciwsłoneczna, bo szczyt jest całkowicie odsłonięty.
Góra Biakło to doskonały punkt na trasie zwiedzania Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Można ją połączyć z wizytą na ruinach zamku w Olsztynie (około 4 km), w rezerwacie Zielona Góra czy na innych punktach Szlaku Orlich Gniazd. Region oferuje mnóstwo podobnych atrakcji, a Biakło stanowi świetny punkt wyjścia do dalszych eksploracji.